ACHTERVOET- EN ENKELKLACHTEN

Achtervoet- en enkelklachten kunnen het lopen onzeker of pijnlijk maken. Ze ontstaan soms geleidelijk, maar kunnen ook plots optreden na overbelasting of een verandering in stand of beweging. Op deze pagina lees je welke klachten hieronder vallen en wanneer het verstandig kan zijn om hier aandacht aan te besteden.

Meest voorkomende achtervoet- EN enkelklachten

Veel achtervoet- en enkelklachten ontstaan door overbelasting, maar kunnen ook het gevolg zijn van een (oude of recente) blessure. Denk aan klachten zoals hielpijn, achillespeesklachten, enkelinstabiliteit of groeigerelateerde hielklachten bij kinderen. De klachten ontwikkelen zich vaak geleidelijk, maar kunnen ook ontstaan na een misstap, verzwikking of verandering in belasting of activiteit

Klik op onderstaande knoppen voor uitleg over de verschillende symptomen, oorzaken en mogelijke behandeling.

KLOVEN

Kloven zijn scheurtjes in de huid van de voet die ontstaan wanneer de huid te droog, verdikt of onvoldoende elastisch is. Ze komen het meest voor rondom de hiel, maar kunnen ook ontstaan op andere drukbelaste delen van de voet. Kloven kunnen oppervlakkig blijven, maar wanneer zij dieper inscheuren kunnen zij pijnlijk worden en klachten geven bij staan en lopen.

Symptomen

Wat je kunt merken:

  • Zichtbare kloofjes of barstjes in de huid, vaak aan de rand van de hiel
  • Een droge, verdikte of schilferende huid rondom de kloof
  • Pijn bij staan of lopen, vooral bij diepere kloven
  • Een trekkend of branderig gevoel in de huid
  • Soms roodheid of lichte bloeding bij diepe kloven

oorzaken

Kloven ontstaan meestal door een combinatie van een verminderde huidconditie en verhoogde belasting:

  • Droge of uitgedroogde huid (de huid verliest elasticiteit en kan minder goed meebewegen, waardoor zij sneller inscheurt)
  • Onderliggende aandoeningen of huidproblemen (zoals diabetes, eczeem, schimmelinfecties of een verminderde doorbloeding, waardoor de huid kwetsbaarder wordt)
  • Overmatige eeltvorming (verdikte huid is stug en scheurt makkelijker open, vooral bij belasting)
  • Hoge druk of mechanische belasting (langdurig staan, lopen of een afwijkende voetstand vergroten de druk op bepaalde delen van de voet)
  • Onvoldoende bescherming door schoeisel (open schoenen, slippers of slecht passend schoeisel bieden weinig ondersteuning en bescherming van de huid)

HIELPIJN

Hielspoor-achtige klachten vallen vaak meteen op bij de eerste stappen na het opstaan: een scherpe of stekende pijn midden onder de hiel, alsof je op iets hards stapt. Na een paar passen zakt de pijn soms weg, maar na langer staan of lopen kan deze juist weer duidelijk terugkomen en steeds sneller opspelen.

Symptomen

Veelvoorkomende symptomen zijn:

  • Pijn die duidelijk gelokaliseerd is midden onder de hiel en het meest voelbaar bij de eerste stappen na opstaan of na rust
  • Een scherp of stekend gevoel bij het neerkomen van de hiel, alsof je op iets hards stapt
  • Gevoeligheid bij druk op de hiel, bijvoorbeeld bij lopen op blote voeten of harde vloeren
  • Klachten die verergeren na een langere dag of na opeenvolgende belastingsmomenten
  • Een veranderde manier van lopen (ontzien van de hiel), soms zonder dat dit direct wordt opgemerkt

oorzaken

Mogelijke oorzaken kunnen zijn:

  • Langdurige of herhaalde belasting (veel staan, lopen of werken zorgt voor herhaald trekken en druk op de structuren die aan de hiel vastzitten)
  • Afwijkende voetstand of afwikkeling (door doorzakken, een stijve voet of veranderde afwikkeling neemt de trekkracht richting de hiel toe)
  • Verminderde natuurlijke demping van de hiel (door leeftijd, vermoeidheid of langdurige belasting kan de schokopvang onder de hiel minder effectief worden)
  • Veel bukken en hurken (vooral in combinatie met stugge schoenen neemt de spanning onder de voet toe, waardoor extra trekkracht aan de hiel ontstaat)
  • Stug schoeisel (schoenen met weinig demping of juist een stijve zool laten schokken en trekkrachten direct doorwerken op de hiel)

ACHILLESPEESKLACHT

Achillespeesklachten geven pijn en stijfheid aan de achterzijde van de enkel, ter hoogte van de achillespees. De klachten zijn duidelijk anders dan hielpijn, waarbij de pijn zich onder de hiel bevindt. Achillespeesklachten worden vaak gevoeld bij lopen, traplopen of na een periode van rust en kunnen geleidelijk ontstaan door herhaalde belasting.

Symptomen

Veelvoorkomende klachten zijn:

  • Pijn of stijfheid aan de achterzijde van de enkel of net boven de hiel, vaak met startstijfheid na rust
  • Een trekkend, branderig of zeurend gevoel tijdens of na belasting
  • Gevoeligheid bij druk op de achillespees, soms in combinatie met zwelling, roodheid of warmte
  • Pijn bij het op de tenen of hakken staan, bijvoorbeeld bij traplopen
  • Verergering van klachten bij langdurig lopen, sporten of herhaalde belasting

oorzaken

Achillespeesklachten ontstaan meestal door een verstoring in het balans tussen belasting en belastbaarheid:

  • Overbelasting (door herhaalde of langdurige belasting, zoals veel lopen, sporten, traplopen of een plotselinge toename van activiteit)
  • Verhoogde spanning vanuit de kuitspieren (verkorte of stijve kuitspieren geven extra trekkracht op de achillespees, vooral bij lopen en afzetten)
  • Afwijkende voetstand of afwikkeling (bijvoorbeeld een instabiele of doorzakkende voet, waardoor de pees ongelijk of langdurig wordt belast)
  • Onvoldoende herstel tussen belastingsmomenten (waardoor de pees onvoldoende kan herstellen van eerdere belasting)
  • Ongeschikt of onvoldoende ondersteunend schoeisel (schoenen met weinig demping, onvoldoende hielondersteuning of een stijve zool kunnen de belasting op de achillespees vergroten)

ENKELINSTABILITEIT

Enkelinstabiliteit wordt vaak ervaren als een onzeker gevoel in de enkel of het herhaaldelijk verzwikken tijdens lopen. Dit kan het vertrouwen in bewegen verminderen en zorgt ervoor dat mensen hun enkel onbewust gaan ontzien. De klachten ontstaan vaak na eerder enkelletsel, maar kunnen ook geleidelijk verergeren

Symptomen

Wat je kunt merken:

  • Een onzeker of instabiel gevoel in de enkel tijdens lopen of staan
  • Het herhaaldelijk verzwikken van de enkel, soms ook bij geringe belasting
  • Verminderd vertrouwen in de enkel, vooral op oneffen ondergrond of bij draaibewegingen
  • Pijn, een zeurend of vermoeid gevoel rondom de enkel en in het onderbeen na belasting
  • Moeite met balans, bijvoorbeeld bij staan op één been of tijdens sportactiviteiten

oorzaken

Onderstaande factoren komen regelmatig voor bij mensen met enkelinstabiliteit:

  • Onvoldoende herstel na enkelletsel (structuren rondom de enkel herstellen soms niet volledig na een verzwikking)
  • Verminderde spierfunctie rondom de enkel (spieren die de enkel stabiliseren reageren minder effectief tijdens bewegen)
  • Structurele schade aan enkelbanden (uitgerekte of beschadigde banden zorgen voor blijvend verminderde stabiliteit)
  • Afwijkende voetstand of instabiele schoen (een instabiele voet of schoen kan de enkel uit balans brengen)
  • Herhaalde belasting met draaikrachten (bijvoorbeeld bij sporten of werkzaamheden waarbij de enkel vaak moet corrigeren)

SEVER (KINDEREN)

Het syndroom van Sever is een groeigerelateerde hielklacht die voorkomt bij kinderen en jongeren, meestal tussen de 8 en 14 jaar. De pijn zit aan de achterzijde van de hiel, ter hoogte van de groeischijf van het hielbeen. Sever ontstaat doordat deze groeischijf tijdelijk kwetsbaarder is tijdens periodes van groei, vooral in combinatie met belasting.

Symptomen

Typische klachten zijn:

  • Pijn aan de achterzijde van het hielbeen, vaak aan één kant maar kan ook aan beide kanten voorkomen
  • Gevoeligheid bij druk op de achterzijde van de hiel
  • Klachten die toenemen bij rennen, springen of langdurig lopen, vooral tijdens of na sport en spelen
  • Klachten die verminderen bij rust en terugkeren bij hervatten van activiteit
  • Soms mank lopen of het ontzien van de hiel

Oorzaken

Sever ontstaat meestal door een combinatie van groei en belasting. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

  • Snelle groei (tijdens groeispurten is de groeischijf van het hielbeen extra gevoelig)
  • Hoge sportbelasting (vooral sporten met veel rennen en springen, zoals voetbal, atletiek of turnen)
  • Verhoogde trekkracht van de achillespees (door stijve kuitspieren neemt de spanning op de groeischijf toe)
  • Afwijkende voetstand of afwikkeling (dit kan de belasting op de hiel vergroten)
  • Onvoldoende demping of ondersteuning in het schoeisel (vooral bij intensief gebruik of sporten op harde ondergronden)

Wannneer is extra aandacht nodig?

Bij aanhoudende of terugkerende pijnklachten in de achtervoet of enkel is het verstandig hiernaar te laten kijken. Zeker wanneer lopen, werken of sporten lastiger wordt, kan gerichte ondersteuning, passend schoenadvies en afgestemde voetzorg vaak al verlichting geven.

Neem eerst contact op met de huisarts wanneer de pijn ondanks rust niet afneemt of juist toeneemt, wanneer de enkel of achtervoet duidelijk dik of blauw wordt, of wanneer staan en lopen nauwelijks mogelijk zijn. Ook bij zichtbare vervorming, een plots “knappend” gevoel bij het ontstaan van de klacht, een vermoeden van een breuk of tekenen van ontsteking (zoals roodheid en warmte) is medische beoordeling nodig.

Twijfel je of je klacht binnen de voetzorg valt of dat verder onderzoek nodig is? Bij Mivozo kijken we graag met je mee.

Over Mivozo

Mivozo combineert verschillende vormen van voetzorg om de behandeling af te stemmen op jouw klacht, lichaam en dagelijks leven. Als geregistreerde praktijk werken we met aandacht voor kwaliteit en vakkennis. Op de pagina Over Mivozo lees je meer over de visie en achtergrond van de praktijk.

Klaar om een afspraak te maken?

Ik help je graag verder met persoonlijke, deskundige voetzorg.